Tại sao mình vẫn chọn học đại học dù AI có thể dạy mình rất nhiều?

Đứng trước làn sóng AI đang phát triển mạnh mẽ như hiện nay, mình thấy mọi người chia ra hai luồng ý kiến.

Một bên cho rằng "AI có thể thay thế con người".

Một bên lại cho rằng "AI không thể thay thế con người".

Mỗi bên đều đưa ra những lý lẽ và bằng chứng rất thuyết phục.

Tuy nhiên, chúng ta không thể phủ nhận mình đang sống trong một kỷ nguyên mà ranh giới giữa sản phẩm do con người tạo ra và sản phẩm do trí tuệ nhân tạo tạo ra đang mờ dần.

Theo báo cáo của Goldman Sachs, AI có khả năng tự động hóa tới 25% các nhiệm vụ công việc hiện tại trên toàn cầu và ảnh hưởng đến khoảng 300 triệu việc làm toàn thời gian.

"Hmm... vậy tức là sẽ không còn ai cần những kiến thức mình đang học nữa à? 🤔"

Phải thú nhận rằng, 4 năm trước, mình chọn học đại học vì thấy bạn bè xung quanh ai cũng làm như thế.

Và thời điểm năm 2022, ChatGPT vẫn đang còn xa lạ với hầu hết mọi người, chỉ mới bắt đầu nhú lên từ cuối năm ấy...

Đến lúc đấy mình vẫn còn nghĩ:

"Phải học đại học mới có được những kiến thức cần thiết để đi làm"

Đại học > nơi tiếp nhận kiến thức

Gần đây, mình có xem được podcast phỏng vấn PGS.TS. Trần Thị Mỹ Diệu trên Vietcetera.

Cô chia sẻ rằng việc học không dừng lại ở khoảnh khắc bạn “biết” một điều gì đó, mà nó là một quá trình kiểm chứng, trải nghiệm và chiêm nghiệm.

Ngày trước, khi tri thức vẫn còn khan hiếm, chúng ta đến trường với một niềm khao khát được tích luỹ kiến thức, thông tin.

Vậy nên, vai trò của người thầy là rất quan trọng.

Nhưng bây giờ thì sao?

AI cho phép chúng ta truy cập kho tri thức khổng lồ chỉ trong vài giây, và người thầy không còn là người duy nhất nắm giữ câu trả lời.

Trời ơi, nếu AI cũng cho mình lượng kiến thức tương đương với đại học, vậy thì mình cất công ôn thi vất vả để làm gì?

Chưa kể là trước khi AI xuất hiện, chúng mình vẫn có thể học hàng tỷ thứ hay ho trên các nền tảng số như Coursera, Udemy, LinkedIn, v.v...

Và sau đấy, chỉ từ vài cuộc trò chuyện miễn phí với AI, là đã mở ra một bầu trời kiến thức và thông tin.

Tuy nhiên, cô Mỹ Diệu đã chỉ ra, “việc học” không chỉ dừng lại ở “việc tiếp nhận thông tin”.

“Nếu chúng ta nghĩ lớp học chỉ là nơi để lĩnh hội kiến thức từ thầy cô, tức là chúng ta đã hiểu không đúng về vai trò của lớp học... Lớp học là một môi trường mà người tự học sẽ không có được.”

Vai trò của người thầy khi này không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn là khả năng thiết kế được hành trình trải nghiệm cho người học.

Và hành trình đó mới là thứ nhào nặn nên năng lực và nhân cách của chúng ta.

Những yếu tố phụ hoá ra lại quan trọng

Hồi trước, mình nghĩ rằng mục đích chính của việc học đại học là thu nạp thật nhiều kiến thức.

Mình thích học kinh doanh, nên mình muốn biết nhiều case study về marketing, muốn hiểu doanh nghiệp Nhật vận hành như thế nào.

Còn mấy chuyện hoạt động ngoại khóa, làm thêm, hay kết nối bạn bè ... thôi thì cứ coi như gia vị phụ họa đi.

Không tham gia cũng chẳng sao, mà tham gia được thì profile xịn hơn tí xíu.

"Cốc"

Nếu được quay về quá khứ, mình sẽ gõ đầu mình một cái "cốc" vì những suy nghĩ này.

Bởi vì xém nữa, mình đã là một đứa chỉ biết học và giải trí đơn thuần.

Chính nhờ đại học đã mang đến một môi trường để kết nối sâu sắc, mình đã học được những kỹ năng và tư duy giúp mình tiến bộ hơn.

Những thứ mình từng coi là "phụ" đó, thực chất lại quan trọng không kém gì kiến thức trên giảng đường.

Và chúng là những trải nghiệm mà không thuật toán AI nào mô phỏng được.

Nghe mơ hồ quá nhỉ?

Để mình kể bạn nghe, câu chuyện đi làm chân chạy vặt cho một sự kiện ở Fukuoka nhé (ngắn thôi).

2 năm trước, mình có tham gia sự kiện Xuân Quê Hương và có phụ mấy anh chị trong ban tổ chức cuộc thi Siêu Mẫu Nhí.

Sau sự kiện, mình dẫn gia đình các bé đi ăn.

Vì là lần đầu làm hướng dẫn viên bất đắc dĩ, mà gia đình các bé lại hoàn toàn không biết tiếng Nhật, nên mình cứ luống cuống, vụng về mãi.

Có lúc nản quá cũng xém bỏ về.

Nhưng kết thúc buổi hôm đấy, một chị phụ huynh mua cho mình cốc trà sữa và nói lời cảm ơn.

Lúc đấy, mình cảm thấy mãn nguyện lắm với những gì đã làm.

Tối hôm đó, sếp mình (trưởng BTC) gọi đi ăn với team của chị hoa hậu Phương Khánh.

Thú thực là lúc đó mình đơ lắm, miệng thì ngậm bồ hòn chẳng biết nói gì.

Nhưng chính sự gần gũi của chị (và men rượu, maybe), chiếc miệng ngậm bồ hòn đã hoạt động sôi nổi hơn.

Những trải nghiệm đấy đã dạy một đứa hướng-nội-chỉ-biết-học biết cách update hệ điều hành xã hội hơn.

Nói thẳng ra là bớt nhát người hơn đấy.

"Ê mà khoan, mấy cái hoạt động này thì liên quan gì đến trường đại học?

Không cần phải là sinh viên đại học cũng tham gia được mà? 😒"

Ừ, đúng thật.

Những hoạt động này nhìn qua thì chẳng liên quan gì đến chương trình học ở trường.

Nhưng kỳ thực, chính môi trường đại học đã tạo ra "cái hub" để những cơ hội này tìm đến mình.

Để rồi sau mỗi lần bước ra ngoài như vậy, mình lại mang những trải nghiệm đó trở về lớp học, nhìn những bài giảng bằng một kiểu tư duy mới mẻ hơn.

Đại học là một chiếc "hub"

Tất nhiên, khi nói đến trường đại học, không thể không nhắc đến các buổi thảo luận nhóm và group work.

Như đã nói ở trên, mình thuộc tuýp hướng-nội-chỉ-biết-học, nên việc thảo luận thảo liếc gì cũng dở ẹc.

May mắn là, các buổi thảo luận ở trường mình thường không quá gay gắt hay đối đầu căng thẳng.

Mọi người nói chuyện với nhau rất chừng mực. Nhưng chính trong cái không gian chừng mực đó, mình lại học được rất nhiều từ những người xung quanh.

Có những lúc nghe bạn cùng nhóm trình bày ý tưởng, mình chỉ biết ồ lên vì sao bạn có thể suy nghĩ thứ mà mình không nghĩ ra.

Đúng là AI có thể cho mình một đáp án "chuẩn", nhưng những người bạn xung quanh lại cho mình thấy những góc nhìn rất "con người".

Sâu sắc, thực tế, mắc cười, ngây ngô, sắc bén, dị dị, v.v...

Càng trao đổi về nhiều chủ đề khác nhau, mình càng trau dồi thêm được nhiều góc nhìn mới.

Ây dà, học đại học cũng là để mình bớt phiến diện đi mà ha?

Điều tuyệt vời #1 mà đại học mang đến cho mình

Đọc đến đây, có thể bạn cũng ngờ ngợ nhận ra.

Điều mà mình muốn nói.

Sau tất cả những gì mình được học và trải nghiệm trong suốt 3 năm qua...

Thì môi trường học chính là thứ mà mình trân trọng nhất!

Một môi trường buộc mình phải bước ra khỏi vùng an toàn, nhưng cũng rất bao dung để mình được phép phạm sai lầm.

Đồng ý rằng AI có thể dạy mình rất nhiều, nhiều hơn những gì được học trên giảng đường.

Nhưng ở thời điểm hiện tại, AI chưa thể tạo ra một môi trường để mình trải nghiệm, va chạm và trưởng thành.

Vậy nên, nếu như bạn hỏi mình:

“Học đại học trong thời đại AI có còn đáng không?”

Mình sẽ không trả lời là “có” hay “không” đâu.

Mình chỉ nghĩ đơn giản như thế này:

Nếu bạn xem đại học là nơi để lấy kiến thức, thì có thể nó đang dần lỗi thời.

Nhưng nếu bạn xem đại học như một nơi để "phát triển năng lực và nhân cách", thì nó đáng và xứng đáng hơn bao giờ hết.

Mình tin rằng, nếu như bạn là du học sinh đang trong quá trình ôn thi đại học...

Đang phân vân giữa việc học lên đại học hay đi làm...

Thì việc xác định rõ mục tiêu của việc học đại học sẽ cho bạn rất nhiều động lực để phấn đấu và cam kết với con đường mình chọn.

Cùng cố gắng nhé, người anh em!