Muốn viết tiếng Nhật hay hơn, trước hết đừng nghĩ đến việc viết

Chào bạn. Mình là Thanh thuộc team An makase!

Bài viết này mình muốn gửi đến các bạn đang học trường tiếng hoặc senmon, và sắp tới sẽ có dự định thi lên đại học ở Nhật.

Từ bây giờ đến lúc thi, dù muốn hay không, bạn cũng sẽ nhiều lần chạm tay vào việc viết.

Đó có thể là bài thi viết trong EJU, viết tiểu luận (小論文) trong kỳ thi đại học, viết sakubun ở trường, v.v.

Trước đây, mình từng nghĩ rằng nếu muốn viết tiếng Nhật hay thì phải dùng từ vựng khó, lấy các cách diễn đạt cao cấp mà người Nhật dùng để áp vào câu văn của mình.

Thế nhưng, sau này khi đọc lại những bài tiếng Nhật mình đã từng viết, mình lại thấy nó thật khiên cưỡng, có phần gượng ép nhưng nội dung thì lại thiếu chiều sâu.

Và thế là mình đã ngồi suy nghĩ lại về việc viết.

Đại Nội và cuốn sách "Thơ Hoàng đế Thiệu Trị"

Lên đại học, khi càng tiếp xúc với viết nhiều hơn qua các bài báo cáo ở trường, reaction paper sau các tiết học, và đơn xin học bổng, rồi đến cả entry sheet nộp cho các công ty, mình nhận ra tất cả đều có một điểm chung.

Mình nghĩ, viết là một hành trình kết nối những suy nghĩ. Bạn không thể viết ra một câu văn gãy gọn và thuyết phục, nếu trong đầu bạn là một mớ suy nghĩ lộn xộn. Và bạn cũng chẳng thể bày tỏ ý kiến của mình nếu bên trong bạn trống rỗng, không có chất liệu nào để viết.

Mà để viết hay thì chắc chắn cần phải ĐỌC nhiều.

Từ cấp 1, cấp 2 đến cấp 3 ở Việt Nam, mình tin chắc nhiều bạn đã từng được thầy cô khuyến khích về việc đọc.

Tuy nhiên, có thể là do rào cản về ngôn ngữ hoặc không có thời gian, mà việc đọc các văn hóa phẩm Nhật Bản như sách, báo, truyện, vẫn còn là một thứ gì đó xa xỉ và đầy áp lực đối với nhiều bạn du học sinh.

Do đó, việc đọc của chúng mình thường chỉ dừng lại ở những bài đọc hiểu trong đề thi JLPT.

Nhưng nếu như bạn thoát ra khỏi thế giới đọc hiểu của JLPT, bạn sẽ nhận thấy có một khía cạnh khác của việc đọc luôn tồn tại.

Đọc cảm.

Là đọc, và cảm nhận.

Đây không phải là đọc để cố dịch xem câu này nghĩa là gì. Đọc cảm là khi bạn thực sự đưa mình vào dòng suy nghĩ của tác giả, thấy đồng cảm với một góc nhìn, hoặc thích thú trước một câu chuyện, một phát hiện mới nào đấy.

Khi đã thấy hay, thấy thích một điều gì đó, não bộ sẽ tự động ghi nhớ và tiếp thu một cách tự nhiên nhất mà không cần ép buộc. Và rồi, sau một bài báo, sau một chương trong cuốn sách, bạn sẽ hiểu thêm được một phần cách tư duy ngôn ngữ của người Nhật. Con chữ mà bạn viết ra khi đấy cũng sẽ tự nhiên hơn, mang hơi thở của đời sống thực tế chứ không còn là những câu dịch word-by-word cứng nhắc từ tiếng Việt sang nữa.

読まないと、書けない

Nếu không đọc thì sẽ không thể viết.

Quả thực đúng là vậy. Nếu bạn không nạp vào đầu những chất liệu ngôn ngữ thông qua việc đọc, thì làm sao bạn có thể đòi hỏi bản thân viết ra được những câu văn sâu sắc?

Tất nhiên, chỉ đọc thôi thì sẽ không thể nào tự nhiên viết hay được. Chúng mình vẫn cần luyện khả năng suy nghĩ, tư duy phản biện, vun đắp tâm hồn.

Nhưng đọc chính là quá trình đầu tiên để tích lũy "nguyên liệu", nếu viết là lúc bạn trổ tài chế biến món ăn. Không có nguyên liệu tốt, đầu bếp giỏi đến mấy cũng thể trình ra món ngon nhất.

Và mình tin, ai cũng có thể tìm thấy thứ mình muốn đọc.

Có thể bạn đã từng được mình hoặc một ai đó giới thiệu về một bài viết hay, một cuốn sách nổi tiếng, nhưng cá nhân bạn khi đọc lại cảm thấy nó thật khó hiểu hoặc không cùng tần số với người viết. Điều đấy chẳng sao cả.

Đã từng có trải nghiệm tệ với việc đọc không có nghĩa rằng bạn là một người không thích đọc. Nó chỉ đơn giản là bạn chưa tìm thấy những trang sách phù hợp giúp bạn cởi mở hơn với việc đọc mà thôi. Ngoài sách chuyên ngành, chúng mình còn có tiểu thuyết, truyện ngắn, báo điện tử, hay thậm chí là những bài blog chia sẻ về chủ đề bạn quan tâm. Cứ thử bắt đầu từ những thứ nhỏ nhất, miễn là nó làm bạn thấy tò mò.

Và khi đọc đến một mức độ nào đấy, bạn sẽ viết tốt hơn. Tất nhiên để viết hay cũng cần một quá trình rèn luyện, nhận feedback từ người khác và cải thiện mỗi ngày. Nhưng bước đi đầu tiên, luôn luôn là bắt đầu đọc.

Viết là một kỹ năng quan trọng sẽ theo bạn từ lúc học đại học cho đến tận lúc đi làm sau này. Nhìn lại những năm tháng đã qua ở Nhật, mình luôn biết ơn những người đã dạy mình cách viết, nhờ thế mà mình mới có thể tự tin nắm bắt những cơ hội lớn nhỏ tìm đến với mình.

Mình mong có thể đồng hành giúp bạn tìm ra thứ mà bạn muốn đọc, cũng như cùng bạn đi trên con đường phát triển khả năng viết của riêng bạn.

Cùng chờ đón những bài viết tiếp theo để xem mình giới thiệu gì cho bạn nhé!